{"id":2086,"date":"2019-09-05T10:27:09","date_gmt":"2019-09-05T08:27:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.industrialna.com\/?p=2086"},"modified":"2020-08-04T11:11:27","modified_gmt":"2020-08-04T09:11:27","slug":"bydgoszcz-fabryka-obrabiarek-do-drewna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.industrialna.com\/index.php\/2019\/09\/bydgoszcz-fabryka-obrabiarek-do-drewna\/","title":{"rendered":"Bydgoszcz – Fabryka Obrabiarek do Drewna"},"content":{"rendered":"

\"Bydgoszcz<\/p>\n

Fabryka Obrabiarek do Drewna jest jednym z najstarszych, czynnych przedsi\u0119biorstw na terenie Bydgoszczy oraz najstarszym przedsi\u0119biorstwem w bran\u017cy wyrobu maszyn i urz\u0105dze\u0144 do obr\u00f3bki i przerobu drewna w Polsce. Zak\u0142ad funkcjonuje od 1865 roku, a jego za\u0142o\u017cycielem by\u0142 Carl Blumwe.<\/p>\n

<\/p>\n

Za\u0142o\u017cycielem fabryki by\u0142 urodzony w 1827 roku przedsi\u0119biorca Carl Blumwe, kt\u00f3ry prac\u0119 jako mistrz warsztatowy rozpocz\u0105\u0142 w Ostbahn-Werkstatt-Bromberg<\/em>, gdzie pracowa\u0142 do 1865 roku. Po zdobyciu do\u015bwiadczenia za\u0142o\u017cy\u0142 w\u0142asny, niewielki warsztat pod nazw\u0105 Carl Blumwe, <\/em>zatrudniaj\u0105cy tylko trzy osoby. Zajmowa\u0142 si\u0119 budow\u0105 oraz napraw\u0105 maszyn rolniczych. Pierwotnie zlokalizowany by\u0142 przy dzisiejszej ul. Jagiello\u0144skiej 12, a nast\u0119pnie przy ul. Jagiello\u0144skiej 94. Dopiero w 1878 roku Carl Blumwe zakupi\u0142 teren z zabudowaniami fabrycznymi przy obecnej ul. Nakielskiej 53. Nowa przestrze\u0144 umo\u017cliwi\u0142a powi\u0119kszenie zak\u0142ad\u00f3w oraz zainstalowanie nowych maszyn. Tego samego roku w\u0142\u0105czy\u0142 on do sp\u00f3\u0142ki swojego syna Wilhelma, a fabryka przyj\u0119\u0142a nazw\u0119 C. Blumwe & Sohn Eisengiesserei u. Special \u2013 Fabrik f\u00fcr Patentwagenachsen und Holzbearbeitungsmaschinen<\/i>. W 1886 roku na terenie przedsi\u0119biorstwa zatrudniano ponad 100 pracownik\u00f3w. Carl Blumwe zmar\u0142 w 1887 roku, a ca\u0142y zak\u0142ad przej\u0105\u0142 jego syn, kt\u00f3ry powi\u0119kszy\u0142 go o nowe powierzchnie oraz zabudow\u0119 warsztat\u00f3w i hal fabrycznych. W 1894 roku prac\u0119 w fabryce Blumwe mia\u0142o oko\u0142o 300 pracownik\u00f3w, a w 1900 roku – 350. Fabryka mia\u0142a swoje przedstawicielstwa w Berlinie i Kolonii. Zak\u0142ad produkowa\u0142 w\u00f3wczas patentowe osie wagonowe oraz maszyny do obr\u00f3bki drewna, kt\u00f3re sprzedawano Rzeszy Niemieckiej oraz Cesarstwu Niemieckiemu. W 1896 roku Wilhelm Blumwe zbudowa\u0142 odlewni\u0119 \u017celaza, a zak\u0142ad przekszta\u0142ci\u0142 w sp\u00f3\u0142k\u0119 akcyjn\u0105. Wyroby eksportowano mi\u0119dzy innymi do Brazylii, Chin, Francji, Grecji, Holandii, Japonii, Ameryki, Turcji, W\u0142och i Afryki. Wilhelm prowadzi\u0142 swoj\u0105 fabryk\u0119 do swojej \u015bmierci w 1903 roku, wtedy to jego obowi\u0105zki przej\u0105\u0142 prokurent Gustaw Zschalif oraz handlowiec Bernhard Naumann. Kapita\u0142 akcyjny w 1907 roku wynosi\u0142 1 milion marek.<\/p>\n

W czasie odrodzenia si\u0119 pa\u0144stwa polskiego fabryk\u0119 przy\u0142\u0105czono do oddzia\u0142u sp\u00f3\u0142ki Pomorska Fabryka Maszyn S.A., <\/em>dzia\u0142aj\u0105cej od 1922 roku jako Sp\u00f3\u0142ka Akcyjna \u201eUnia\u201d, Zjednoczone Fabryki Maszyn.<\/em> Od 1 lipca 1928 roku oddzia\u0142 bydgoski \u201eUnii\u201d rozpocz\u0105\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 pod nazw\u0105 Fabryka Trak\u00f3w i Maszyn do Obr\u00f3bki Drzewa. <\/em>Zak\u0142ad zapewnia\u0142 zar\u00f3wno zapotrzebowanie krajowe, jak i przygotowywa\u0142 swoje wyroby na eksport do Bu\u0142garii, Turcji, Rumunii, Brazylii, Peru oraz Argentyny. Pod koniec lat 20. zatrudniano oko\u0142o 500 pracownik\u00f3w, kt\u00f3rzy produkowali rocznie oko\u0142o 150 tartak\u00f3w oraz 1000 maszyn do obr\u00f3bki drewna. Za\u0142amanie rynku mia\u0142o miejsce w 1930 roku, jego powodem by\u0142 wielki kryzys, wojna celna pomi\u0119dzy Polsk\u0105, a Niemcami oraz monopolistyczna polityka zarz\u0105du Las\u00f3w Pa\u0144stwowych. Zatrudnienie w fabryce gwa\u0142townie spad\u0142o – najpierw do 100 os\u00f3b, a w 1932 do 50.<\/p>\n

Ponowny rozw\u00f3j zak\u0142ad\u00f3w przypada na lata 1935-1939 po przeprowadzeniu reorganizacji oraz wprowadzeniu nowoczesnych zasad produkcji. O ponownej sile fabryki \u015bwiadczy wyprodukowany w 1936 roku trak Gigantic, <\/em>posiadaj\u0105cy mechanizm podsuwowy o pr\u0119dko\u015bci 320 obrot\u00f3w na minut\u0119 i wydajno\u015bci 60 m\u00b3 na godzin\u0119. Urz\u0105dzenie nie mia\u0142o sobie r\u00f3wnych na \u015bwiatowym rynku.<\/p>\n

Po wybuchu II Wojny \u015awiatowej maj\u0105tek zak\u0142adu zosta\u0142 skonfiskowany przez niemiecki G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d Powierniczy – Wsch\u00f3d oraz przywr\u00f3cono niemieck\u0105 nazw\u0119 przedsi\u0119biorstwa Fabrik f\u00fcr Holzverarbeitungsmaschinen Blumwe und Co.<\/em> AG. Pomimo militaryzacji fabryki, prowadzi\u0142o ona nadal produkcj\u0119 maszyn oraz urz\u0105dze\u0144 dla przemys\u0142u drzewnego. W 1945 roku, po zako\u0144czeniu wojny, fabryka wznowi\u0142a swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107. Wtedy te\u017c radzieckie w\u0142adze wojskowe umie\u015bci\u0142y zak\u0142ad na li\u015bcie obiekt\u00f3w, kt\u00f3rych urz\u0105dzenia mia\u0142y zosta\u0107 wywiezione do ZSRR. Dzi\u0119ki interwencji polskich w\u0142adz uda\u0142o si\u0119 unikn\u0105\u0107 wyw\u00f3zek. Na pocz\u0105tku 1948 roku zatrudnienie w fabryce wynios\u0142o 365 os\u00f3b, a w 1954 – 542. Do 1948 roku zak\u0142ad podlega\u0142 bezpo\u015brednio Ministerstwu Przemys\u0142u w Warszawie. W latach 1950-1955 fabryk\u0119 rozbudowano zgodnie z za\u0142o\u017ceniami planu sze\u015bcioletniego. Od 1970 roku zak\u0142ad specjalizowa\u0142 si\u0119 w produkcji linii technologicznych dla przemys\u0142u tartacznego.<\/p>\n

Od 2000 roku Fabryka Obrabiarek do Drewna <\/em>funkcjonuje jako sp\u00f3\u0142ka prawa handlowego. W 2017 roku zdecydowano o przeniesieniu produkcji do nowego zak\u0142adu zlokalizowanego w miejscowo\u015bci Niwy b\u0105d\u017a do bydgoskiego parku przemys\u0142owego. Obecnie fabryka przy ul. Nykielskiej jest najstarszym zak\u0142adem produkuj\u0105cym maszyny i urz\u0105dzenia do obr\u00f3bki i przerobu drewna oraz ca\u0142e linie technologiczne dla przemys\u0142u drzewnego. Zwiedzanie Fabryki Obrabiarek do Drewna <\/em>jest mo\u017cliwa dzi\u0119ki w\u0142\u0105czeniu zak\u0142adu na szlak TeH2O – Szlaku Wody, Przemys\u0142u i Rzemios\u0142a w Bydgoszczy.<\/em><\/p>\n

Do dnia dzisiejszego zachowa\u0142y si\u0119 jedynie trzy historyczne obiekty. Secesyjny budynek biurowy – willa Carla Blumwe, hala monta\u017cu oraz tokarnia.<\/p>\n

\n

Fotografie wykonano: sierpie\u0144 2019<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142a:
\nludzieitechnika.pl, Fabryka Obrabiarek do Drewna [dost\u0119p: 05.09.2019]<\/a><\/span>
\nwikipedia.org, Fabryka Obrabiarek do Drewna <\/em>[dost\u0119p: 05.09.2019]<\/a><\/span><\/p>\n

\"Bydgoszcz<\/p>\n

\"Bydgoszcz<\/p>\n

\"Bydgoszcz<\/p>\n

\"Bydgoszcz<\/p>\n

\"Bydgoszcz<\/p>\n

\"Bydgoszcz<\/p>\n

\"Bydgoszcz<\/p>\n

\"Bydgoszcz<\/p>\n

\"Bydgoszcz<\/p>\n

\"Bydgoszcz<\/p>\n

\"Bydgoszcz<\/p>\n

\"Bydgoszcz<\/p>\n

\"Bydgoszcz<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Fabryka Obrabiarek do Drewna jest jednym z najstarszych, czynnych przedsi\u0119biorstw na terenie Bydgoszczy oraz najstarszym przedsi\u0119biorstwem w bran\u017cy wyrobu maszyn i urz\u0105dze\u0144 do obr\u00f3bki i przerobu drewna w Polsce. Zak\u0142ad funkcjonuje od 1865 roku, a jego za\u0142o\u017cycielem by\u0142 Carl Blumwe.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2087,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[3,108],"tags":[],"class_list":["post-2086","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-przemysl","category-produkcja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.industrialna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2086","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.industrialna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.industrialna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.industrialna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.industrialna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2086"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/www.industrialna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2086\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2313,"href":"https:\/\/www.industrialna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2086\/revisions\/2313"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.industrialna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2087"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.industrialna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2086"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.industrialna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2086"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.industrialna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2086"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}