{"id":718,"date":"2017-12-26T19:19:09","date_gmt":"2017-12-26T18:19:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.industrialna.com\/?p=718"},"modified":"2021-04-27T19:11:39","modified_gmt":"2021-04-27T17:11:39","slug":"wroclaw-wieza-cisnien-na-grobli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.industrialna.com\/index.php\/2017\/12\/wroclaw-wieza-cisnien-na-grobli\/","title":{"rendered":"Wroc\u0142aw – Wie\u017ca Ci\u015bnie\u0144 na Grobli"},"content":{"rendered":"

\"WROCLAW_WIEZA_NA_GROBLI_1\"<\/p>\n

Wie\u017ca ci\u015bnie\u0144 Na Grobli, zlokalizowana nad brzegiem Odry we Wroc\u0142awiu zosta\u0142a wzniesiona w latach 1866-1871 jako cz\u0119\u015b\u0107 projektu, kt\u00f3ry zapewnia\u0142 dost\u0119p do wody 200 tys. mieszka\u0144com \u00f3wczesnego Breslau. <\/em>Wie\u017ca jest jednym z najstarszych obiekt\u00f3w infrastruktury technicznej miasta.<\/p>\n

Ju\u017c od 1847 roku Rada Miasta rozwa\u017ca\u0142a nad decyzj\u0105 dotycz\u0105c\u0105 projektu poprawy zaopatrzenia Wroc\u0142awia w wod\u0119. Na realizacj\u0119 zamierzenia zdecydowano si\u0119 w 1864 roku, a autorem centralnego wodoci\u0105gu miejskiego by\u0142 James Moore znany mi\u0119dzy innymi z budowy wodoci\u0105g\u00f3w w Szczecinie z 1844 roku. Projekt obejmowa\u0142 pob\u00f3r wody z rzeki, budow\u0119 osadnika wst\u0119pnego, filtr\u00f3w powolnych – staw\u00f3w osadnikowych, zbiornik\u00f3w naziemnych wody czystej oraz wie\u017cy ci\u015bnie\u0144. Korekty projektu wie\u017cy dokona\u0142 miejski radca budowlany Johann Christian Zimmermann – przesun\u0105\u0142 mi\u0119dzy innymi kot\u0142owni\u0119 z trzonu wie\u017cy do budynku s\u0105siaduj\u0105cego. Tak\u017ce ostateczny kszta\u0142t oraz historyzuj\u0105c\u0105 szat\u0119 budynek otrzyma\u0142 z r\u0105k Zimmermanna. Budowa kosztowa\u0142a oko\u0142o 3 miliony marek. Uruchomienie wie\u017cy mia\u0142o miejsce 1 sierpnia 1871 roku – we wn\u0119trzu ukryto stalowy, nitowany zbiornik oraz maszynowni\u0119. W 1902 wn\u0119trze wie\u017cy wzbogaci\u0142o si\u0119 o drugi, \u017celbetowy zbiornik. W sumie pojemno\u015b\u0107 zbiornik\u00f3w wynosi\u0142a 4150 m\u00b3. Od 1879 w maszynowni pracowa\u0142y agregaty pompowo-parowe systemu Woolfa, zaprojektowane przez in\u017c. Thometzka, pochodz\u0105ce z wroc\u0142awskiej fabryki Ruffer G. H., Maschinen-Bauanstalt. Zasada dzia\u0142ania agragat\u00f3w polega\u0142a na zastosowaniu dw\u00f3ch cylindr\u00f3w r\u00f3\u017cnej \u015brednicy – nisko i wysokopr\u0119\u017cnego – oraz sprz\u0119\u017ceniu silnika z uk\u0142adem kondensacyjnym. W 1882 roku obok wie\u017cy powsta\u0142y naziemne zbiorniki wody czystej. W 1924 uruchomiono turbin\u0119 parow\u0105 systemu Zoelly, kt\u00f3ra zast\u0105pi\u0142a agregaty pompowo-parowe – turbina funkcjonowa\u0142a do lat 60. XX wieku. kiedy to zbiornik wie\u017cowy wy\u0142\u0105czono z eksploatacji. W otoczeniu wie\u017cy ci\u015bnie\u0144 znajduj\u0105 si\u0119 dwie du\u017ce kot\u0142ownie, jeden z dw\u00f3ch istniej\u0105cych pierwotnie komin\u00f3w, budynki administracyjne, warsztaty oraz naziemne zbiorniki wody czystej. We wn\u0119trzu budynku do dzisiaj zachowa\u0142y si\u0119 agregaty pompowo-parowe systemu Woolfa z 1871 roku, turbina parowa z 1924 roku, suwnice – wraz z najstarsz\u0105 pochodz\u0105c\u0105 z 1871, detale architektoniczne oraz najwy\u017csze w Polsce, maj\u0105ce 38 metr\u00f3w, dekorowane, spiralne schody \u017celiwne. Wie\u017ca charakteryzuje si\u0119 swoj\u0105 monumentalizuj\u0105c\u0105 form\u0105 – stanowi\u0105c dominant\u0119 nabrze\u017ca Odry. W latach 90. XX wieku planowano utworzenie w wie\u017cy Otwartego Muzeum Techniki – inicjatywa niestety nie powiod\u0142a si\u0119. Przez pi\u0119\u0107 lat – od 2000 – 2005 roku – wie\u017ca ci\u015bnie\u0144 wykorzystywana by\u0142a jako scena teatralnej Grupy Artystycznej „Ad Spectatores”.<\/p>\n

\n

Fotografie wykonano: stycze\u0144 2017<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142a:
\nfomt.pl, Grobla<\/em> [dost\u0119p: 23.12.2017]<\/a><\/span>
\nskarbykultury.pl, Wie\u017ca Ci\u015bnie\u0144 Na Grobli. Jedyna taka w Europie<\/em> [dost\u0119p: 23.12.2017]
\n<\/a>wikipedia.org, Carl Johann Christian Zimmermann<\/em> [dost\u0119p: 23.12.2017]<\/a>
\nwikipedia.org, Wie\u017ca ci\u015bnie\u0144 Na Grobli<\/em> [dost\u0119p: 23.12.2017]<\/a><\/span><\/p>\n

\"WROCLAW_WIEZA_NA_GROBLI\"<\/p>\n

\"WROCLAW_WIEZA_NA_GROBLI_2\"<\/p>\n

\"WROCLAW_WIEZA_NA_GROBLI_3\"<\/p>\n

\"WROCLAW_WIEZA_NA_GROBLI_4\"<\/p>\n

\"WROCLAW_WIEZA_NA_GROBLI_5\"<\/p>\n

\"WROCLAW_WIEZA_NA_GROBLI_6\"<\/p>\n

\"WROCLAW_WIEZA_NA_GROBLI_7\"<\/p>\n

\"WROCLAW_WIEZA_NA_GROBLI_8\"<\/p>\n

\"WROCLAW_WIEZA_NA_GROBLI_9\"<\/p>\n

\"WROCLAW_WIEZA_NA_GROBLI_10\"<\/p>\n

\"WROCLAW_WIEZA_NA_GROBLI_11\"<\/p>\n

\"WROCLAW_WIEZA_NA_GROBLI_12\"<\/p>\n

\"WROCLAW_WIEZA_NA_GROBLI_13\"<\/p>\n

\"WROCLAW_WIEZA_NA_GROBLI_14\"<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wie\u017ca ci\u015bnie\u0144 Na Grobli, zlokalizowana nad brzegiem Odry we Wroc\u0142awiu zosta\u0142a wzniesiona w latach 1866-1871 jako cz\u0119\u015b\u0107 projektu, kt\u00f3ry zapewnia\u0142 dost\u0119p do wody 200 tys. mieszka\u0144com \u00f3wczesnego Breslau. Wie\u017ca jest jednym z najstarszych obiekt\u00f3w infrastruktury technicznej miasta.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1115,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[2,100],"tags":[],"class_list":["post-718","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-infrastruktura","category-wieze-cisnien"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.industrialna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/718","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.industrialna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.industrialna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.industrialna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.industrialna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=718"}],"version-history":[{"count":21,"href":"https:\/\/www.industrialna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/718\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2573,"href":"https:\/\/www.industrialna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/718\/revisions\/2573"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.industrialna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1115"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.industrialna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=718"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.industrialna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=718"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.industrialna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=718"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}